Sunday, 6 April 2014

Compassion Leads to Happiness

Fifteen years ago, a business manager from the United States came to Plum Village to visit me. His conscience was troubled because he was the head of a firm that designed atomic bombs. I listened as he expressed his concerns. I knew if I advised him to quit his job, another person would only replace him. If he were to quit, he might help himself, but he would not help his company, society, or country. I urged him to remain the director of his firm, to bring mindfulness into his daily work, and to use his position to communicate his concerns and doubts about the production of atomic bombs.

In the Sutra on Happiness, the Buddha says it is great fortune to have an occupation that allows us to be happy, to help others, and to generate compassion and understanding in this world. Those in the helping professions have occupations that give them this wonderful opportunity. Yet many social workers, physicians, and therapists work in a way that does not cultivate their compassion, instead doing their job only to earn money. If the bomb designer practises and does his work with mindfulness, his job can still nourish his compassion and in some way allow him to help others. He can still influence his government and fellow citizens by bringing greater awareness to the situation. He can give the whole nation an opportunity to question the necessity of bomb production.

Many people who are wealthy, powerful, and important in business, politics, and entertainment are not happy. They are seeking empty things - wealth, fame, power, sex - and in the process they are destroying themselves and those around them. In Plum Village, we have organised retreats for businesspeople. We see that they have many problems and suffer just as others do, sometimes even more. We see that their wealth allows them to live in comfortable conditions, yet they still suffer a great deal.

Some businesspeople, even those who have persuaded themselves that their work is very important, feel empty in their occupation. They provide employment to many people in their factories, newspapers, insurance firms, and supermarket chains, yet their financial success is an empty happiness because it is not motivated by understanding or compassion. Caught up in their small world of profit and loss, they are unaware of the suffering and poverty in the world. When we are not int ouch with this larger reality, we will lack the compassion we need to nourish and guide us to happiness.

Once you begin to realise your interconnectedness with others, your interbeing, you begin to see how your actions affect you and all other life. You begin to question your way of living, to look with new eyes at the quality of your relationships and the way you work. You begin to see, 'I have to earn a living, yes, but I want to earn a living mindfully. I want to try to select a vocation not harmful to others and to the natural world, one that does not misuse resources.'

Entire companies can also adopt this way of thinking. Companies have the right to pursue economic growth, but not at the expense of other life. They should respect the life and integrity of people, animals, plants and minerals. Do not invest your time or money in companies that deprive others of their lives, that operate in a way that exploits people or animals, and destroys nature.

Businesspeople who visit Plum Village often find that getting in touch with the suffering of others and cultivating understanding brings them happiness. They practise like Anathapindika, a successful businessman who lived at the time of the Buddha, who with the practise of mindfulness throughout his life did everything he could to help the poor and sick people in his homeland.

Thich Nhat Hanh - 'Creating true peace' - Ending conflict in yourself, your family, your community and the world. Page 60 - 62

Sunday, 2 March 2014

'thời trân'

Ngày vừa sinh nhật ngoại gia, 
Trên hai đường dưới nữa là hai em.
Tưng bừng săm sửa áo xiêm,
Biện dâng một lễ xa đem tấc thành.

Gia đình Thúy Kiều về bên ngoại ăn sinh nhật. Kiều ở nhà, cố nhiên là cô lấy cớ: 'Con nhức đầu. Con xin ở nhà.' Đây là cơ hội để đi gặp anh chàng.

Nhà lan thanh vắng một mình,
Ngẫm cơ hội ngộ đã đành hôm nay.
Thời trân thức thức sẵn bày,
Gót sen thoăn thoắt dạo ngay mái tường.

 Kiều nấu vài món thật ngon, chạy ra chỗ hai người đã gặp và thề thốt. 'Thời trân' là những món ăn trong mùa. Mùa nào có thức ăn của mùa đó. Ví dụ mùa Xuân có rau tía tô, kinh giới (thì làm xuân quyện), mùa hè có rau xà lách, bông bí...Những món ăn trong mùa thì tươi và ngon ('thời trân'). Không nhằm mùa mà mua ăn (hay ăn đồ hộp) thì không ngon nữa. Một thi sĩ Việt Nam trong nhóm Xuân Thu Nhã Tập có câu: 'Đáy đĩa mua đi nhịp hải hà'. Bốn mùa đi ngang qua đáy đĩa theo nhịp của sông và biển. Mùa nào ăn món ngon của mùa đó, chỉ có ý ấy mà nói một cách rất 'điệu'.

trang 50, 51 - 'Thả một bè lau - Truyện Kiều dưới cái nhìn Thiền quán' - Thích Nhất Hạnh

không phải là đạo nói trên trời dưới biển

Có một em bé ở nhà quê lên bán bánh. Người cô không cho em ở vì em không có tên trong tờ khai gia đình. Em ngủ ngoài nghĩa địa. Sợ ma. Một bữa nọ Tú Bà lại nói: 'Nếu con chịu ngủ với người ta thì con sẽ có nhiều tiền. Con được một trăm thì cô chỉ giữ lại hai chục để trả tiền nhà, tiền nước.' Nhà chứa không chánh thức; an ninh địa phương biết, nhưng được lo lót thì cũng để cho yên. Một sư cô thấy em bé nhỏ xíu, mới mười sáu tuổi mà đứng ngoài đường kiếm khách. Sư cô kêu em lại hỏi chuyện. 'Thôi, Tú Bà biết liều không sợ chứa chấp con thì cô cũng liều. Thay vì ở nhà Tú Bà thì con về ở chùa đi.' Cô cho em ở đậu và giúp em bày một xe bán bánh mì. Sư cô này hiện đang sống ở Sài Gòn, đã và đang làm những việc như vậy. Đừng nói rằng những chuyện đó là những chuyện quá khứ, những chuyện mình không làm được. Đó là một trong những chuyện đang xảy ra.

Nếu sư cô nọ có thể giúp em bé kia thì sư cô cũng đã có thể giúp những em bé khác. Ngoài sư cô cũng còn biết bao nhiêu những sư cô khác đang làm được chuyện này. Đây không phải là chuyện lý thuyết. Sự thật ở Sài Gòn bây giờ có những sư cô buổi sáng mở cửa chùa cho trẻ con đường phố vô học. Các cô nói: 'Nếu các con chịu khó học được bốn tiếng đồng hồ thì trưa nay sẽ được ăn cơm chay.' Giữ con nít ở trong chùa để các em khỏi ra đường làm du đãng hay đào bới trong những đống rác. Ăn trưa xong các em có thể nằm lăn ra ngủ. Ở lại học buổi chiều từ ba đến sáu giờ thì các em lại được ăn cơm chiều. Nhìn bề ngoài thấy giống như trẻ em mỗi ngày được cung cấp mấy giờ học và hai bữa cơm. Kỳ thực kết quả lớn lắm! Các cô đã giữ được cho các em khỏi sa vào những ổ nhện và khỏi trở thành những trẻ em du đãng. Cho một em ăn trưa chỉ tốn 25 cents thôi. Ở Tây phương, 25 cents thì mua gì được! Nhưng vào tay sư cô, 25 cents là một bữa ăn cho một em bé. Bao nhiêu công việc như vậy. Rất đẹp, rất hay. Đạo Bụt là như thế, không phải là đạo nói trên trời dưới biển. Thúy Kiều bây giờ nhiều lắm. Có khắp nơi. Chỉ thương hại cho cô Thúy Kiều của cụ Nguyễn Du không thôi thì rất bất công. Cô này đã có người thương rồi, đã có một sư cô tên Giác Duyên lo cho rồi. Còn biết bao nhiều Thúy Kiều nhỏ tuổi, dại dột hơn Thúy Kiều này đang ở khắp nơi trên quê hương mình. Đọc Truyện Kiều với cái thấy này thì Truyện Kiều trở thành ra Kinh. Ích lợi như đọc Kinh.

trang 118, 119 - 'Thả một bè lau - Truyện Kiều dưới cái nhìn Thiền quán' - Thích Nhất Hạnh

Monday, 17 February 2014

you should not be too eager to help right away

When you feel overwhelmed, you’re trying too hard. That kind of energy does not help the other person and it does not help you. You should not be too eager to help right away. There are two things: to be and to do. Don’t think too much about to do—to be is first. To be peace. To be joy. To be happiness. And then to do joy, to do happiness—on the basis of being. 

So first you have to focus on the practice of being. Being fresh. Being peaceful. Being attentive. Being generous. Being compassionate. This is the basic practice. It’s like if the other person is sitting at the foot of a tree. The tree does not do anything, but the tree is fresh and alive. When you are like that tree, sending out waves of freshness, you help to calm down the suffering in the other person.

Monday, 10 February 2014

em hãy trở về với em, về với hiện tại

...có lúc em đi ngang qua một cơn đau, niềm khổ. Đó là chuyện rất bình thường. Nó là thử thách như hầm hố, như chông gai trên một con đường. Thử thách này có thể đến từ bên trong tâm hoặc từ ngoại cảnh. Thử thách là cơ hội cho em lớn lên như sau cơn bạo bệnh, em cảm thấy mạnh khỏe hơn, nếu em biết cách trị liệu. Em hãy trở về với em, về với hiện tại. Em thở cho sâu, cho khỏe. Em bước đi cho thanh thản, nhẹ nhàng. Em ngồi thật yên, buông thả toàn thân, làm lắng đọng tâm tư. Đây là sự thực tập ôm lấy niềm đau. Khi căn nhà bị cháy, việc đầu tiên là phải dập tắt ngọn lửa. Chứ ai dại gì mà chạy ra ngoài để đi tìm người đốt nhà, bởi vì như thế thì ngọn lửa sẽ thiêu rụi cả căn nhà. Khi đối diện một cơn đau buồn, em hãy trở về chăm sóc cho nó. Hãy thở để làm lắng dịu cảm xúc trong lòng. Từ đó, em mới có đủ sự bình tĩnh và thảnh thơi mà nhìn sâu vào lòng cơn đau.


...thầy đã ngồi yên bên suối để thở. Thầy đã đi chơi trong cánh rừng đan mộc trên đỉnh núi Madona, thành phố Santa Cruz, để có mặt cho thiên nhiên. Thầy chơi với đá, với cây và với suối. Hồi đó, thầy không thể nào suy nghĩ được, bởi vì càng suy nghĩ thầy càng thấy trách móc, buồn tủi và giận hờn. Mầu nhiệm thay! Hơi thở và bước chân giúp cơn buồn đau tan biến hồi nào mà thầy cũng không hay. Thầy tin vào sự có mặt, vào sự trị liệu của thiên nhiên ghê lắm. Đây chỉ mới là bước đầu của sự thực tập. Thiền học gọi nó là Thiền chỉ, tức là dừng lại, lắng lại niềm đau.

"Gìn tính sáng" là giữ tâm cho sáng suốt, tức là giữ gìn ánh sáng của chánh niệm, chánh định và trí tuệ. Chánh niệm là có mặt, là sáng suốt. Chánh định là duy trì sự có mặt ấy một cách bền bỉ lâu dài. Trí tuệ là cái thấy rõ ràng. Nhìn bông hoa, em thấy rõ bông hoa. Em đâu có cần suy nghĩ gì về bông hoa. Đó là tính sáng, là cái tâm trong suốt, hồn nhiên và vô tư mà ai cũng có. Thường thường, tâm ưa vẽ vời, tạo tác, vọng động nên em mất đi tính sáng. Tính sáng này giúp cho em có mặt thật sự với trời xanh, mây trắng hoặc niềm đau. Có mặt là công dụng của tính sáng, nên em có khả năng đi vào kho tàng bí mật của sự sống. Em biến thành nắng . Em là cơn mưa. Em trở thành một với không khí. Em là áng mây bay. Nghĩa là em biết chơi và chịu chơi với sự sống.

Nhìn nỗi buồn, em thấy rõ nỗi buồn. Nỗi buồn này có thể đã có mặt từ thời thơ ấu. Em đã hơn một lần buồn bực với mẹ, buồn bực với anh chị của em, buồn giận về bạn bè… Có thể, nó là nỗi buồn của cha, bởi vì cha cũng thường hay buồn bực, than trách về nhiều người. Như thế, nỗi buồn này với sư anh của em chỉ là sự biểu hiện của những nỗi buồn trong quá khứ. Em có thấy hay không? Em bắt đầu nhìn rõ nguyên nhân của nỗi buồn rồi đó. Em nhìn rõ mặt mũi của nó từ trong tâm. Em nhận diện được hạt giống buồn giận. Thế thì, không có lý do gì để em tiếp tục trách móc và buồn giận sư anh của em nữa.

Em hãy để cho thời gian thương yêu em. Cái gì rồi cũng sẽ đi qua. Chuyện đâu còn đó. Nỗi buồn nào rồi cũng vơi đi. Khổ đau nào rồi cũng được trị liệu. Em hãy vui như mọi ngày. Vì em vẫn còn trong sáng. Tình thương và niềm tin yêu vẫn còn nguyên vẹn. Tình thương em dù chứa đầy thử thách, nhưng nó vẫn đẹp như ngày nào. Tu là tập thương có nghệ thuật hơn, sáng đẹp hơn, thanh thoát hơn. Trịnh Công Sơn có câu:

“Hôm nay thương yêu trái tim không nặng nề,
những con tim bạn bè bao la,
tôi thấy chiều không nói lời lặng lẽ,
và thấy hoàng hôn áo vàng rực rỡ,
đêm bước về thật nhẹ…”

Hôm nay thương yêu trái tim không nặng nề, đó là tình thương đích thật. Những con tim bạn bè bao la tức là con tim lớn, biết tha thứ, có sự bao dung. Tình bạn luôn là sáng đẹp và thanh thoát hơn tình yêu, em ạ. Bởi vì em ‘thấy chiều không nói lời lặng lẽ’, nghĩa là em có mặt bằng con tim cho người thương. Em trở thành chiều hoàng hôn, không hề nói lời gì cả mà lặng lẽ mà huy hoàng. Lúc ấy, em sẽ "thấy hoàng hôn áo vàng rực rỡ""đêm bước về thật nhẹ", nghĩa là em thấy em đẹp.

Saturday, 1 February 2014

không dơ cũng không sạch

Khi đọc ‘Kiều’, nghe những đau khổ và chán chường như thế, ta không thấy dễ chịu trong lòng. Nhưng chúng ta đâu phải chỉ đi tìm sự dễ chịu. Chúng ta đi tìm sự thật. Chúng ta phải có câu trả lời cho tình trạng. Đây không phải chỉ là tình trạng ngày xưa, đay cũng là tình trạng bây giờ.

Khi giảng ‘Tâm Kinh Bát Nhã’, tôi cũng đem Tâm Kinh vào xã hội ngày nay. Tôi nói rằng một em bé ở Bangkok bị dụ làm gái ăn sương, chiều đi sáng về, trông thấy những cô nữ sinh áo trắng đi học, ngẫm lại thân mình thì rất tủi. Các cô gái nhà lành thật may mắn. Thân phận em là thân phận ô uế của một cô gái ăn sương. Em có mặc cảm mình là con gái bỏ đi, cón những cô nữ sinh kia là những cô gái đáng sống. Không ai có thể cứu em bé này ra khỏi mặc cảm ô nhục, dơ bẩn, ngoại trừ Bồ Tát Quan Thế Âm. Bồ Tát nói như thế này: ‘Con không dơ mà mấy cô kia cũng không sạch. Sở dĩ mà con như thế này là vì xã hội như thế kia (Thử hữu cố bỉ hữu, thử vô cố bỉ vô). Xã hội kia được như vậy là vì có những người như con. Con làm ra xã hội và xã hội làm ra con. Không phải chỉ có con mới chịu trách nhiệm về con mà cả xã hội kia cũng phải chịu trách nhiệm về con. Con đừng có mặc cảm con là người duy nhất chịu trách nhiệm. Tất cả những nhà giáo dục, kinh tế, chính trị trong xã hội đều chịu trách nhiệm về con cả.’

Đó là ý ‘Không dơ cũng không sạch, Không thêm cũng không bớt’ trong Tâm Kinh Bát Nhã. Nghe Đức Quan Thế Âm nói như vậy thì ranh giới giữa dơ và sạch, bên này và bên kia mới được tháo sạch và mặc cảm của các cô gái ăn sương lúc đó mới được tháo sạch và mặc cảm của các cô gái ăn sương lúc đó mới có thể được tiêu trừ. Đó là giọt nước Cam Lộ mà đạo Bụt cung cấp. Cái thấy bất nhị này chúng ta ít tìm thấy trong cá truyền thống tôn giáo khác. Cái này như thế này là vì cái kia như thế kia. ‘Thân phận con, cả xã hội đều chịu trách nhiệm. Con đừng có mặc cảm tội lỗi. Nếu người ta sống đàng hoàng, biết lo cho tất cả thì con đã không đến nỗi như thế này đâu.’ Em bé sẽ khóc sẽ ôm lấy chân Đức Quan Thế Âm. ‘Xin ngài dạy cho con cách để thoát khỏi’. Lúc ấy Đức Quan Thế Âm mới bắt đầu dạy cho em được. Chúng ta cũng phải làm như thế. Ngày xưa ở Sài Gòn có các sư cô làm chuyện đó. Ngày nay cũng vậy.

'Thả một bè lau: phân tích truyện Kiều dưới cái nhìn Thiền quán' - Thích Nhất Hạnh, trang 116 - 117

Monday, 27 January 2014

mind in a jar


a baby's watching a dog that's watching the chickens

take my hand, live while you can


Thich Nhat Hanh's 4 Mantras



 More on 'True Love - A Practice for Awakening the Heart' - written by Thich Nhat Hanh: http://truelovethichnhathanh.blogspot.co.uk/

hoping i could learn a bit about how to give and take




I'm a new soul
I came to this strange world
Hoping I could learn a bit about how to give and take. 

sunrise sunrise


hold your own, know your name and go your own way




Calm down
Deep breaths
And get yourself dressed instead
Of running around
And pulling all your threads and
Breaking yourself up

If it's a broken part, replace it
If it's a broken arm then brace it
If it's a broken heart then face it

And hold your own
Know your name
And go your own way
Hold your own
Know your name
And go your own way

And everything will be fine 

Saturday, 25 January 2014

văn nghệ đứt ruột

Có một điều cần nói ở đây. Bản nhạc Kiều sáng tác là một bản nhạc rất buồn. Mỗi lần đàn lên, Kiều lại có cơ hội tưới tẩm những hạt giống của sự đau buồn đó. Rất nguy hiểm. Vì vậy tôi nghĩ rằng khi tiêu thụ các sản phẩm văn nghệ chúng ta phải chọn lựa những bài lành mạnh, có sự cởi mở, nhẹ nhàng, giải thoát.  Phải cẩn thận như khi chúng ta ăn. Nếu chúng ta biết chọn lựa những thức ăn không có độc tố thì chúng ta cũng phải biết chọn những sản phẩm văn hóa lành mạnh khi tiêu thụ. Tôi không muốn chúng ta hát ngâm những bài rền rĩ đau thương quá. Ngâm, hát những câu thơ và những bài hái đó chúng ta đang thực tập tưới tẩm những hạt giống đau thương trong mình. 
Ngày xưa, khi chị Cầm của tôi đọc Truyện Kiều cho mẹ tôi nghe, ngang câu “Phận sao phận bạc như vôi, Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng”, mẹ tôi nói: “Con đừng đọc như vậy, phải đọc là “Phấn sao phấn bạc như vôi”. Tôi nói: “Đâu có! Trong sách để ‘phận’ rõ ràng mà, tại sao lại đọc ‘phấn’?” Mẹ tôi nói: “Đúng rồi. Viết là ‘phận’ nhưng nếu mình đọc ‘Phận sao phận bạc như vôi thì mình cũng đang than thở như Kiều vậy. Mình sẽ vận nó vào trong người. Rất nguy hiểm. Thành ra phải đoc là ‘phấn’ (để chứng tỏ là mình khác). 

Lúc đó mấy chị em mới hiểu là trong văn hóa của mình có truyền thống tự bảo hộ như vậy. Không phải chỉ trong đạo Phật người ta mới cẩn thận trong việc tưới tẩm hạt giống, chính trong văn hóa Việt Nam cũng có truyền thống kiêng cữ. Người con gái nào chơi đàn Độc huyền cầm (đàn bầu) nhiều thì người ta tin rằng cô sẽ suốt đời đau khổ. Tiếng Độc huyền rất ‘trệ’, làm người nghe lụy xuống. Ngồi đó mà chơi ‘Đêm tàn bến Ngự’...tưới tẩm hoài những hạt giống đau thương thì thế nào cũng có một ngày mình sẽ lãnh đủ. Đây là chuyện có thực tập. Người tu mà không biết chuyện này là có thiếu sót.


Có một thi sĩ làm thơ hô hào những nhà sáng tác, những ca sĩ từ bỏ lối sáng tác và ca hát đau thương đứt ruột. Ông ta viết những câu này, tôi còn nhớ:


Đừng kể nữa những mảnh tình tan tác,
Hãy đứng lên, nhạc sĩ, với tôi đi!
Tôi ghét anh ưa giọng hát sầu bi,
Và tung mãi những tâm hồn thường trụy lạc.
Hãy đứng dậy! Vứt chiếc cầm áo não!
Tôi cần nghe những khúc nhạc rất hùng,
Thét ngựa lòng phi mãi chẳng chồn chân,
Sáng như gươm tuốt, mạnh như luồng bão.

Ôi nhạc sĩ! Thật anh người thậm tệ!
Quan hoài chi những khúc hát mê ly,
Những câu ca không đẹp lại không thi
Của kỹ nữ vọc cuộc đời ê trệ?
Hãy cung kính nhượng những người tuổi tác,
Những bản đàn nhịp hát thiếu tinh thần.
Hãy ra xem sõng vỗ với mây vần,
Và sáng chể cho tôi vài điệu khác.

Nếu chúng ta cứ hát những bài khóc gió than mây và cứ nghe những bài độc huyền thì có thể ‘vận cái rủi’ vào số mạng của mình, tưới tẩm những hạt giống đau buồn, điều đó không tốt.


'Thả một bè lau: phân tích truyện Kiều dưới cái nhìn Thiền quán' - Thích Nhất Hạnh, trang 32-35

tranh thủy mặc

Tay tiên gió táp mưa sa,
Khoảng trên dừng bút thảo và bốn câu

Khoảng trên là lạc khoản. Theo lối họa cổ điển, người ta không bao giờ vẽ choán hết khung vải hay khung tranh mà luôn luôn để không gian trong bức họa. Vì vậy bức họa có nhiều thiền vị. Đôi khi người ta vẽ một dòng sông, vài ba cây lai sậy, một con thuyền cắm sào, còn lại phía trên bao nhiêu là trời, bao nhiêu là không gian. Nhìn vào mình thấy trong người rất khỏe. Thầy tu khi vẽ cũng nên vẽ như vậy. Phải có rất nhiều không gian. Khi viết thư cũng nên như vậy. Càng ngắn càng tốt, càng thiền. Liệng bớt được chữ nào tốt chữ đó. Viết một cái thư mà đặc nghịt từ trên xuống dưới, người ta nhìn vào sẽ thấy mệt, chưa muốn đọc liền. Viết theo kiểu đánh điện tín; thêm một chữ là phải trả thêm tiền. Khoảng trống trong bức họa (lạc khoản) là chỗ khi gặp người tri kỉ hay giỏi thơ người ta sẽ nhờ đề vào vài chữ. Nếu không có ai thì tác giả tự đề.

 'Thả một bè lau: phân tích truyện Kiều dưới cái nhìn Thiền quán' - Thích Nhất Hạnh, trang 53, 54